Co ważne, pomyłka bywa kosztowna. Pracownik robi szkolenie, zdaje egzamin, a potem okazuje się, że na stanowisku potrzebny był inny zakres. Dlatego warto podejść do tematu metodycznie. Najpierw obowiązki, potem uprawnienia. Dopiero na końcu nazwa kursu.
Szkolenia SEP w Ośrodku Kształcenia Zawodowego Andrzej Kalemba jako bezpieczny wybór dla firm i pracowników
Dobór uprawnień energetycznych zaczyna się od dobrego przygotowania do egzaminu. Właśnie dlatego wiele firm kieruje pracowników do sprawdzonego ośrodka szkoleniowego, który prowadzi kursy w trybie dopasowanym do grafiku zmianowego.
Ośrodek Kształcenia Zawodowego Andrzej Kalemba działa od 2006 roku, jest wpisany do ewidencji szkół i placówek niepublicznych oraz do Rejestru Instytucji Szkoleniowych. To istotne, ponieważ dla pracodawcy liczy się wiarygodność, a dla uczestnika liczy się porządek w dokumentach i sprawna organizacja.
Z kolei od strony praktycznej ważna jest elastyczność. Ośrodek prowadzi kursy zawodowe zarówno w sali wykładowej, jak i w zakładach pracy, a dla grup zorganizowanych realizuje szkolenia na terenie całej Polski. Dzięki temu dział HR nie musi wywracać harmonogramu, a produkcja może pracować bez zbędnych przestojów.
Kursy przygotowujące do uprawnień SEP mogą odbywać się stacjonarnie lub online. Egzamin przeprowadzany jest bezpośrednio po szkoleniu, a uczestnik wcześniej otrzymuje materiały do samokształcenia oraz film instruktażowy. Dla wielu osób to rozwiązanie wygodne, bo można spokojnie powtórzyć materiał i wejść na egzamin bez stresu.
Eksploatacja E i dozór D w praktyce: czym różnią się zakresy i kto czego potrzebuje
Najprościej ująć to tak. Eksploatacja E dotyczy wykonywania prac. Dozór D dotyczy nadzorowania prac. Brzmi prosto, ale warto rozwinąć temat, bo różnice są konkretne.
Zakres eksploatacji E obejmuje m.in. obsługę, konserwację, remont, montaż, kontrolę oraz pomiary. To klasyczny zestaw obowiązków elektryka lub pracownika utrzymania ruchu, który pracuje przy urządzeniach, instalacjach i sieciach.
Natomiast dozór D oznacza nadzór nad pracami elektrycznymi. Ten zakres jest typowy dla osób funkcyjnych, czyli pracodawców, kierowników, mistrzów, brygadzistów oraz osób, które organizują pracę i odpowiadają za bezpieczeństwo zespołu. Innymi słowy, nie chodzi o to, kto trzyma narzędzia, tylko kto odpowiada za sposób prowadzenia prac.
Warto zauważyć jeszcze jedną rzecz. Uprawnienia energetyczne nie są tylko jednym dokumentem. W świadectwie kwalifikacyjnym liczy się również grupa i zakres urządzeń objętych egzaminem. Dla elektryków najczęściej mowa o G1, gdzie egzamin może obejmować m.in. instalacje i sieci do 1 kV oraz powyżej 1 kV, urządzenia prądotwórcze, urządzenia elektrotermiczne, sieci oświetlenia ulicznego czy aparaturę kontrolno-pomiarową i automatykę.
Dlatego pytanie nie brzmi tylko E czy D. Pytanie brzmi także, do jakich urządzeń i w jakim zakresie napięć.
Jak dobrać uprawnienia do stanowiska
Najłatwiej popełnić błąd, gdy wybór jest robiony na skróty. Dział HR widzi ogłoszenie, kandydat widzi wymagania, a na końcu ktoś mówi, że mają być uprawnienia SEP. Tylko jakie.
Poniższa checklista pozwala szybko dopasować właściwy zakres.
Po pierwsze, czy praca polega na wykonywaniu czynności technicznych przy instalacjach i urządzeniach. Jeżeli tak, podstawą najczęściej jest eksploatacja E. Ten zakres obejmuje działania takie jak obsługa, konserwacja, remont, montaż, kontrola i pomiary. Przykłady stanowisk: elektryk utrzymania ruchu, elektromonter, serwisant urządzeń, technik obiektu.
Po drugie, czy stanowisko polega na organizacji prac i odpowiedzialności za ludzi oraz procedury. Jeżeli tak, potrzebny jest dozór D, czyli uprawnienie do nadzorowania prac elektrycznych. Przykłady stanowisk: mistrz zmiany, brygadzista, kierownik działu technicznego, osoba dopuszczająca pracowników do pracy.
Po trzecie, czy firma oczekuje, że ta sama osoba będzie jednocześnie wykonywać prace i nadzorować zespół. W praktyce dzieje się tak często, zwłaszcza w mniejszych zakładach i w serwisie mobilnym. Wtedy rozważany bywa zestaw E oraz D, dobrany do realnych obowiązków. Decyzję warto oprzeć o opis stanowiska i procedury obowiązujące w firmie.
Po czwarte, jakie napięcia i jakie urządzenia są na obiekcie. Inaczej wygląda praca przy instalacjach do 1 kV, a inaczej przy instalacjach i sieciach powyżej 1 kV. Dlatego w rekrutacji dobrze doprecyzować zakres, zamiast zostawiać ogólne hasło uprawnienia SEP.
Po piąte, czy kandydat ma wykształcenie kierunkowe lub praktykę. Osoby bez wykształcenia kierunkowego muszą przedstawić poświadczenie stażu na stanowisku eksploatacji urządzeń, instalacji i sieci elektroenergetycznych. To ważne z perspektywy planowania rekrutacji, bo nie zawsze da się zamknąć temat jedynie w zapisie na kurs.
Właśnie w tym miejscu pojawia się najczęstsze pytanie. Czy wystarczy zrobić same uprawnienia, aby wykonywać usługi elektryczne. Uprawnienia G1 są podstawową legitymacją elektryka niezbędną do wykonywania usług elektrycznych. Jednak zakres prac i odpowiedzialności zawsze powinien być spójny z zakresem świadectwa kwalifikacyjnego oraz procedurami pracodawcy.
Egzamin, dokumenty i ważność uprawnień: co trzeba przygotować i jak uniknąć typowych wpadek
Uprawnienia SEP są nadawane po zdaniu egzaminu przed Energetyczną Komisją Kwalifikacyjną. Kurs przygotowuje do takiego egzaminu, a po pozytywnym wyniku wydawana jest książeczka z wpisem zakresu uprawnień.
Żeby podejść do kursu i egzaminu, kandydat musi spełnić podstawowe warunki: ukończone 18 lat, minimum wykształcenie podstawowe oraz komunikatywna znajomość języka polskiego. Dla osób, które nie znają języka na poziomie pozwalającym na egzamin, przewidziana jest obecność tłumacza przysięgłego.
W zakresie dokumentów wymaganych od kandydata pojawiają się m.in. świadectwa lub dyplomy potwierdzające kwalifikacje, dokumenty z nauki zawodu, a także zaświadczenie od pracodawcy potwierdzające doświadczenie i staż pracy w eksploatacji urządzeń elektroenergetycznych, gdy jest to potrzebne. To element, który warto załatwić wcześniej, ponieważ w wielu firmach obieg dokumentów trwa dłużej, niż się zakłada.
Kolejna ważna sprawa to ważność uprawnień. Uprawnienia SEP są ważne 5 lat i wymagają odnowienia. Z punktu widzenia pracodawcy oznacza to konieczność prowadzenia prostego rejestru terminów. Z kolei z punktu widzenia pracownika oznacza to, że warto kontrolować daty, aby nie wypaść z legalnej pracy na budowie czy w zakładzie w środku sezonu.
Na koniec warto doprecyzować, kto formalnie nadaje uprawnienia. Uprawnienia elektryczne nadają stowarzyszenia naukowo-techniczne upoważnione przez Prezesa URE, w tym m.in. SEP, SIMP, NOT, SMEP i SPE. Dzięki temu pracodawcy w całej Polsce rozpoznają ten dokument, a kandydat nie musi tłumaczyć, czym jest świadectwo kwalifikacyjne.
Jeżeli celem jest szybkie i pewne dopasowanie szkolenia do stanowiska, dobrym krokiem jest wybór kursu energetycznego z oferty OKZ Andrzej Kalemba. W jednym miejscu dostępne są kursy przygotowujące do uprawnień elektrycznych, kurs na dozór elektryczny oraz inne szkolenia energetyczne.