Spis treści:
- Obrazy Czapskiego w krakowskim muzeum
- Dzienniki Józefa Czapskiego i późne prace
- Dary oraz zakupy Muzeum Narodowego
- Tytuły odtworzone przez Janusza S. Nowaka
Obrazy Czapskiego w krakowskim muzeum
Krakowska kolekcja obejmuje łącznie 29 prac. Tworzy ją 27 obrazów olejnych i 2 szkice wykonane techniką olejną. Najwcześniejszy obraz pochodzi z 1953 roku. Zbiór zawiera również dzieła z końca lat 80. oraz początku lat 90. Czapski był wówczas prawie całkowicie niewidomy. Artysta przebywał na emigracji i pozostawał związany z kulturą francuską. Nadal rozważał miejsce swojej twórczości w historii polskiej sztuki. Nie szukał efektownego gestu. Interesowała go trwałość pozostawionych obrazów.
Mapa przedstawia Kraków, w którym znajduje się Muzeum Narodowe prezentujące wystawę Memento vitae poświęconą twórczości Józefa Czapskiego. Można na niej sprawdzić położenie miasta oraz zaplanować trasę dojazdu z wybranego miejsca. Źródło: Google Maps
Dzienniki Józefa Czapskiego i późne prace
Pogarszający się wzrok nie przerwał pracy malarza. Czapski nadal tworzył niemal każdego dnia. Późne obrazy dokumentują jego pracę wykonywaną mimo poważnych ograniczeń wzroku. W dzienniku z 1987 roku opisał zmęczenie wynikające z całkowitego oddania malarstwu. Rok później pytał o znaczenie własnego wysiłku dla pozycji malarstwa w Polsce. Nie próbował przewidywać losów swoich dzieł. Uznał przyszły odbiór prac za sprawę pozostającą poza jego wpływem. Nazwa Memento vitae pochodzi z łaciny. Oznacza pamiętaj o życiu.
Krótki, 31-sekundowy materiał Muzeum Narodowego w Krakowie zapowiada otwarcie Pawilonu Józefa Czapskiego przy ulicy Piłsudskiego 12. Film pokazuje miejsce poświęcone życiu i twórczości malarza, którego obrazy znalazły się na wystawie Memento vitae.
- 1953 rok powstało najwcześniejsze płótno w kolekcji
- 1987 rok artysta zapisał refleksję o trudzie pracy malarskiej
- 1988 rok Czapski rozważał znaczenie swojej twórczości w Polsce
- Przełom lat 80. i 90. powstały najpóźniejsze prezentowane prace
Dary oraz zakupy Muzeum Narodowego
Pierwsze obrazy kupiono do kolekcji w 1958 roku. Zakup przeprowadzono dzięki staraniom kustoszki Heleny Blum. Następne dzieła pozyskano w 1960 i 1967 roku. W 1991 roku muzeum nabyło obraz ze zbiorów Katarzyny i Zbigniewa Herbertów. Kolekcję powiększono ponownie w latach 2021–2022. Ważną rolę odegrali prywatni darczyńcy. Prace przekazali Elżbieta Colin-Łubieńska, Barbara i Richard Aeschlimannowie, Adela Maria z Bohomolców Żeleńska oraz Władysław Żeleński. Wśród darczyńców były także siostry Łubieńskie. Obrazy ofiarowali również Krystyna Zachwatowicz-Wajdowa i Andrzej Wajda, a także Renata i Marek Szypulscy. Część zbioru przekazał Polski Fundusz Humanitarny z Lailly-en-Val we Francji.
| Rok lub okres | Sposób powiększenia kolekcji |
|---|---|
| 1958 | Pierwszy zakup przeprowadzony dzięki Helenie Blum |
| 1960 | Kolejny zakup muzealny |
| 1967 | Następny zakup do krakowskiego zbioru |
| 1991 | Obraz ze zbiorów Katarzyny i Zbigniewa Herbertów |
| 2021–2022 | Dołączenie następnych prac |
Tytuły odtworzone przez Janusza S. Nowaka
Obrazy przez pewien czas funkcjonowały pod określeniami nadanymi przez muzeum. Janusz S. Nowak przeanalizował dzienniki Czapskiego. Na ich podstawie odtworzył tytuły wybrane przez samego artystę. Autorskie nazwy zastąpiły wcześniejsze określenia muzealne. Wystawa przedstawia dzięki temu osobisty porządek dorobku malarza. Łączy dzieła z historią ich pozyskiwania. Pokazuje też kolejne etapy rozwoju zbioru od pierwszych zakupów z 1958 roku po nabytki z lat 2021–2022. Ostatnie płótna pozostają zapisem pracy kontynuowanej mimo niemal całkowitej utraty wzroku.
źródło: faktykrakowa
